„Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego - edycja 2026

Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością

Program „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego - edycja 2026 finansowany jest ze środków państwowego funduszu celowego - Funduszu Solidarnościowego. Na realizację Programu w roku 2026 r. Miasto Ruda Śląska otrzymało 1 319 415,90 zł, całkowita wartość wynosi 1 319 415,90 zł. Data podpisania umowy: 9 lutego 2026 r.

Celem usługi asystencji osobistej jest zwiększenie szans osób z niepełnosprawnościami na prowadzenie bardziej niezależnego/samodzielnego i aktywnego życia. Dążenie do poprawy funkcjonowania osoby z niepełnosprawnością w jej środowisku, zwiększenie możliwości zaspokajania jej potrzeb oraz włączenia jej w życie społeczne.

Adresatami programu są:

1. dzieci od ukończenia 2. roku życia do ukończenia 16. roku życia posiadające orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami w pkt 7 i 8 w orzeczeniu o niepełnosprawności - konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji oraz
2. osoby z niepełnosprawnościami posiadające orzeczenie:
   1. o znacznym stopniu niepełnosprawności albo
   2. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, albo
   3. traktowane na równi z orzeczeniami wymienionymi w lit. a i b, zgodnie z art. 5 i art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Program zapewnia usługi asystencji osobistej świadczone uczestnikom przez asystenta osobistego osoby z niepełnosprawnością, zwanego dalej także „asystentem”. Usługi asystencji osobistej będące przedmiotem Programu mogą być świadczone wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Za realizację usługi asystencji osobistej w ramach Programu uczestnik nie ponosi odpłatności. Usługi asystencji osobistej polegają na wspieraniu przez asystenta osoby z niepełnosprawnością w różnych sferach życia, w tym:

• wsparciu uczestnika w czynnościach samoobsługowych, w tym utrzymaniu higieny osobistej;
• wsparciu uczestnika w prowadzeniu gospodarstwa domowego i wypełnianiu ról w rodzinie;
• wsparciu uczestnika w przemieszczaniu się poza miejscem zamieszkania;
• wsparciu uczestnika w podejmowaniu aktywności życiowej i komunikowaniu się z otoczeniem.

Zakres przyznanych uczestnikowi usług asystencji osobistej określany jest w Karcie zakresu czynności w ramach usługi asystencji osobistej do Programu „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego - edycja 2026. Szczegółowy zakres czynności wykonywanych w ramach usług asystenta osobistego został zawarty w załączniku nr 8 do Programu.

Usługi asystencji osobistej mogą być świadczone przez osoby pełnoletnie, niebędące członkami rodziny uczestnika, opiekunami prawnymi uczestnika lub osobami faktycznie zamieszkującymi razem z uczestnikiem, oraz:

1. w przypadku wskazania przez realizatora Programu:
   1. posiadające dokument potwierdzający uzyskanie kwalifikacji w następujących zawodach i specjalnościach: asystent osoby niepełnosprawnej3), opiekun osoby starszej, opiekun medyczny, pedagog, psycholog, terapeuta zajęciowy, pielęgniarka, siostra PCK, fizjoterapeuta lub, za zgodą realizatora Programu, w innych zawodach i specjalnościach o charakterze medycznym lub opiekuńczym lub;
   2. posiadające co najmniej 6-miesięczne, udokumentowane doświadczenie w udzielaniu bezpośredniej pomocy osobom z niepełnosprawnościami, np. doświadczenie zawodowe, udzielanie wsparcia osobom z niepełnosprawnościami w formie wolontariatu, oraz;
2. w przypadku wskazania przez uczestnika lub jego opiekuna prawnego (w przypadku osoby małoletniej albo ubezwłasnowolnionej całkowicie) w Karcie zgłoszenia do Programu „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego - edycja 2026, której wzór stanowi załącznik nr 7 do Programu:
   1. przygotowane do świadczenia usług asystencji osobistej na podstawie oświadczenia uczestnika lub jego opiekuna prawnego.

Asystentem nie może być osoba będąca uczestnikiem programów Ministra finansowanych ze środków Funduszu dotyczących usług asystencji osobistej i opieki wytchnieniowej ani osoba, która jest opiekunem prawnym uczestnika Programu.

Posiadanie doświadczenia, o którym mowa w pkt 1 lit. b, może zostać udokumentowane pisemnym oświadczeniem podmiotu, który zlecał udzielanie bezpośredniej pomocy osobom z niepełnosprawnościami. Podmiotem tym może być również osoba fizyczna (a więc nie tylko osoba prawna, czy jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej), która zleciła udzielenie bezpośredniej pomocy osobie z niepełnosprawnością. Ocena posiadania przez osobę doświadczenia w udzielaniu bezpośredniej pomocy osobom z niepełnosprawnościami należy do realizatora Programu, którym jest Centrum Usług Społecznych w Rudzie Śląskiej.

Na potrzeby realizacji Programu za członków rodziny uczestnika uznaje się wstępnych oraz zstępnych, krewnych w linii bocznej, małżonka, wstępnych oraz zstępnych małżonka, krewnych w linii bocznej małżonka, zięcia, synową, macochę, ojczyma oraz osobę pozostającą we wspólnym pożyciu, a także osobę pozostającą w stosunku przysposobienia z uczestnikiem.

W przypadku gdy usługi asystencji osobistej mają być świadczone na rzecz małoletnich, w odniesieniu do osoby, która ma świadczyć usługi asystencji osobistej, muszą zostać spełnione warunki określone w art. 21 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz. U. 2024 r. poz. 1802, z późn. zm.), a także wymagana jest pisemna akceptacja osoby asystenta ze strony rodzica lub opiekuna prawnego małoletniego.

Limit godzin usług asystencji osobistej finansowanych ze środków Funduszu przypadających na jedną osobę z niepełnosprawnością w danym roku kalendarzowym wynosi nie więcej niż:

1. 840 godzin rocznie dla osób z niepełnosprawnościami posiadających orzeczenie:
   1. o znacznym stopniu niepełnosprawności z niepełnosprawnością sprzężoną,
   2. traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, zgodnie z art. 5 i art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, z niepełnosprawnością sprzężoną;
2. 720 godzin rocznie dla osób z niepełnosprawnościami posiadających orzeczenie:
   1. o znacznym stopniu niepełnosprawności,
   2. traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, zgodnie z art. 5 i art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;
3. 480 godzin rocznie dla osób z niepełnosprawnościami posiadających orzeczenie:
   1. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z niepełnosprawnością sprzężoną,
   2. traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, zgodnie z art. 5 i art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, z niepełnosprawnością sprzężoną;
4. 360 godzin rocznie dla:
   1. osób z niepełnosprawnościami posiadających orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,
   2. osób z niepełnosprawnościami posiadających orzeczenie traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, zgodnie z art. 5 i art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
   3. dzieci od ukończenia 2. roku życia do ukończenia 16. roku życia z orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami w pkt 7 i 8 w orzeczeniu o niepełnosprawności - konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W godzinach realizacji usług asystencji osobistej, finansowanych ze środków Funduszu, wobec uczestnika objętego usługami asystencji osobistej nie mogą być świadczone inne formy pomocy usługowej, w tym:

• usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze, o których mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.),
• usługi finansowane ze środków Funduszu albo finansowane przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, - o ile obejmują analogiczne wsparcie, o którym mowa w ust. 17, finansowane ze środków publicznych.

Gmina/powiat przyznaje usługi asystencji osobistej na podstawie Karty zgłoszenia do Programu oraz na podstawie dokonanej oceny indywidualnej sytuacji osoby z niepełnosprawnością, która zweryfikuje:

1. potrzeby osoby z niepełnosprawnością wymagającej wsparcia asystenta,
2. poziom samodzielności osoby z niepełnosprawnością,
3. możliwości uzyskania pomocy od innych osób.

Gmina/powiat, przyznając usługi asystencji osobistej, w pierwszej kolejności uwzględnia potrzeby:

1. osób z niepełnosprawnościami samotnie zamieszkujących i gospodarujących, które nie korzystają ze wsparcia innych osób,
2. osób z niepełnosprawnościami wspólnie zamieszkujących i gospodarujących, jednocześnie spełniających warunki, o których mowa w części III ust. 2 i nie mających możliwości wzajemnego wsparcia, ani które nie korzystają ze wsparcia innych osób,
3. osób z niepełnosprawnościami, o których mowa w części III ust. 2, które przebywają w rodzinnej pieczy zastępczej w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 49), tj.: dzieci i osób przebywających w rodzinach zastępczych (spokrewnionych, niezawodowych lub zawodowych) lub w rodzinnych domach dziecka na zasadach określonych w art. 37 ust. 1-6 tej ustawy,
4. osób z niepełnosprawnościami, o których mowa w części III ust. 2, które przebywają w placówkach opiekuńczo-wychowawczych typu rodzinnego w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, tj.: dzieci i osób przebywających w tych placówkach na zasadach określonych w art. 37 ust. 1-6 tej ustawy, o ile wyłączną opiekę nad nimi w tej placówce sprawują małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim.

O wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do korzystania z usług asystenta albo na wymiar limitu godzin usług asystencji osobistej (np. utrata statusu osoby z niepełnosprawnością, zmiana stopnia niepełnosprawności, korzystanie w danym roku kalendarzowym z usług asystencji osobistej finansowanych ze środków z Funduszu w ramach innych programów Ministra dotyczących usług asystencji osobistej) uczestnik obowiązany jest niezwłocznie poinformować realizatora Programu, nie później niż w ciągu 7 dni od dnia nastąpienia zmiany.

Szczegółowe informacje o Programie znajdują się na stronie internetowej Biura Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych https://niepelnosprawni.gov.pl/download/6742/?tmstv=1769164179

Podstawę przyznania usług asystencji osobistej stanowi złożenie:

• poprawnie wypełnionej karty zgłoszenia do Programu, która stanowi załącznik nr 7 do Programu,
• kopii aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności,
• karty oceny indywidualnej sytuacji osoby z niepełnosprawnością,
• klauzuli informacyjnej.

Dokumenty należy dostarczyć do Centrum Usług Społecznych w Rudzie Śląskiej:

• osobiście w godzinach od 8.00 do 13.00, parter pokój nr 9 - wszystkie składane dokumenty, za wyjątkiem kopii orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymagają podpisu osobistego osoby ubiegającej się o udział w ww. Programie lub opiekuna prawnego. Powyższe podyktowane jest koniecznością weryfikacji przez pracownika CUS, informacji zawartych w ocenie indywidualnej sytuacji osoby z niepełnosprawnością, przeprowadzanej bezpośrednio z osobą wnioskującą o usługi asystenckie. W wyjątkowych przypadkach jak np. brak fizycznej możliwości dotarcia do CUS (problemy z poruszaniem się), ocena będzie przeprowadzana w miejscu zamieszkania osoby z niepełnosprawnością.

Zgłoszenia przyjmowane będą w godzinach 8.00-13.00 w terminie od dnia 16.02.2026 r. do dnia 27.02.2026 r. Dokumenty dostarczone przed wyznaczoną powyżej datą i godziną pozostaną bez rozpatrzenia. Bez rozpatrzenia pozostaną również dokumenty bez podpisów.

NIE MA ZNACZENIA KOLEJNOŚĆ ZGŁOSZEŃ, wnioski rozpatrywane będą w oparciu o rozdział IV ust 10 Programu oraz dokonaną ocenę sytuacji osoby z niepełnosprawnością.

Prosimy o dokładne wypełnianie dokumentów oraz precyzyjne określenie w części III pkt. 6 Karty zgłoszenia w jakim wymiarze godzin miesięcznie (liczba godzin) będzie potrzebne wsparcie asystenta. Usługi przyznawane będą w oparciu o powyższe informacje, z uwzględnieniem limitu przewidzianego dla poszczególnej kategorii niepełnosprawności.

Rozpatrywane będą jedynie wnioski kompletne i poprawnie wypełnione. Za datę złożenia wniosku przyjmuje się dokonanie ostatnich uzupełnień i/lub poprawek. Ewentualne późniejsze wskazanie osoby mającej realizować usługi, bądź zmiana osoby wcześniej wskazanej, nie będą traktowane jako uzupełnienie lub poprawka.

Złożenie karty zgłoszenia do Programu nie jest równoznaczne z przyznaniem usług asystencji. O fakcie przyznania bądź nieprzyznania usług, Centrum poinformuje pisemnie po wyłonieniu Wykonawcy zadania.

Szczegółowe informacje na temat realizacji Programu na obszarze Miasta Ruda Śląska można uzyskać u koordynatorów Programu:

- Pani Beaty Hopko oraz Pana Przemysława Juchy , których siedziba mieści się w Dziale Opieki nad Osobami Starszymi i Niepełnosprawnymi Centrum Usług Społecznych w Rudzie Śląskiej pok. 09 lub pod numerem telefonu 32 344 03 00 wew. 310, e-mail: dosn@cus.rsl.pl.